Đó là PGS. TS Nguyễn Văn Châu, nhà nghiên cứu thuộc Khoa côn trùng, Viện nghiên cứu Sốt rét, ký sinh trùng và côn trùng Trung ương. Ông là người đã được nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về đề tài nghiên cứu “động vật chí”.


Thuộc hết côn trùng, nắm hết số lượng từng loài

TS. Châu nghiên cứu rất sâu về nhóm bọ chét, ve, mạt, mò, chấy, rận… là những loài sống ký sinh trên vật chủ. Quyển sách khoa học có uy tín là “Động vật chí”, trong đó có nhóm bọ chét, ve, mạt, mò, chấy, rận, ruồi, muỗi… mà ông tham gia nghiên cứu, biên soạn đã được nhận giải thưởng cao quý – giải thưởng Hồ Chí Minh.

TS. Châu bảo, chẳng loài côn trùng nào là đáng ghét và gây hại. Mỗi loài có mặt trên trái đất này đều có mặt lợi riêng, phần nào chúng giúp cho môi trường xung quanh phong phú và tốt đẹp hơn. "Còn nhớ có thời điểm ở Hà Nội hoang mang về kiến ba khoang và thấy sợ nó. Thực ra kiến ba khoang không “hại” như mọi người nghĩ. Nó là loài côn trùng giúp cân bằng môi trường, tiêu diệt những ấu trùng có hại khác. Tuy nhiên, trong người nó có một dạng hóa chất rất độc, nếu cơ thể bị nát ra, chất độc này sẽ xuất hiện, độc tố cao gấp 12 lần nọc rắn, gây nguy hiểm tới sức khỏe con người” – TS. Châu lý giải.

Ông là người yêu thích và đam mê vô cùng những con vật nhỏ xíu mà người đời rất sợ, đó là những loài sống ký sinh trên cơ thể người và động vật, những loài chuyên hút máu và đẻ trứng, sinh sản ồ ạt, nếu nhìn qua kính hiển vi thì sợ vô cùng. Tag: Cong ty diet con trung

Tại phòng làm việc của ông, đâu đâu cũng thấy “dấu ấn” của những con côn trùng hút máu. Chỉ vào tấm da hổ được đóng trên mảng tường trước mặt, TS. Châu bảo: “Đây là con hổ có muỗi ký sinh trùng sốt rét chúng tôi bắt được ở Đồng Xoài, Bình Phước hồi những năm 70. Trên da hổ ngày xưa có rất nhiều ve, mò, bọ chét. Con hổ chính là vật chủ để những loài ký sinh này sinh sôi nảy nở. Và cũng tại khu vực Đồng Xoài lần đó tôi đã bị sốt rét rất nặng…” – TS. Châu kể.

Dọc hành lang và khắp gian phòng là những ngăn tủ cao, trong đó đầy ắp những lọ thủy tinh được đậy nắp. TS. Châu bảo đó là những mẫu ký sinh mà Viện lưu giữ để nghiên cứu.

Còn nhớ những năm đỉnh điểm của bệnh dịch hạch, khi ấy tại Việt Nam có không ít người tử vong vì dịch bệnh quái ác này. Thời điểm ấy TS. Châu và các đồng nghiệp nhận lệnh phải lên đường vào Nha Trang để nghiên cứu, vì trong đó vừa có một học viên lái máy bay bị tử vong vì dịch hạch.

Là nhà nghiên cứu về động vật ký sinh trùng, nên ông hiểu dịch hạch bắt nguồn loài bọ chét sống ký sinh trên chuột. Nếu con chuột bị chết do bọ chét đốt, thì những con bọ chét đó sẽ rời vật chủ (chuột đã chết) để bám vào vật chủ khác. Và cứ như thế chúng sẽ tiếp tục đi gây bệnh. Tag: Dich vu diet con trung

Tại khu dịch bệnh, TS. Châu cùng các cán bộ nghiên cứu ở Viện Pasteur Nha Trang đã tìm hiểm quy luật “hoạt động” của đám bọ chét gây bệnh, sau đó ông đã phát hiện ra ổ dịch.

Hóa ra hồi đó các học viên ở trung tâm huấn luyện bay Nha Trang thường ngủ trên sàn nhà. Mà sàn nhà khi ấy được san từ đất và cát, phía trên trải tấm gỗ và tấm sắt máy bay để nằm cho mát. Các nhà nghiên cứu đã lật tấm giát nằm này lên, cầy hết mảng đất phía trên thì phát hiện bên dưới có một hang chuột khá lớn. Bên trong có một con chuột chết đã phân hủy gần hết. Đó là con chuột bị chết do dịch hạch, bọ chét không còn vật chủ nên đã nhảy ra bám sang người.

Biết trong phòng đang có nhiều bọ chét gây bệnh dịch hạch, TS. Châu và các nhà nghiên cứu đã “bẫy” bọ chét bằng cách để các chậu, khay nước nhỏ dọc nền nhà, quanh chân tường để chúng nhảy vào rồi bắt về mổ nghiên cứu. Sau đó toàn bộ căn phòng và khu vực được phun hóa chất xử lý dịch bệnh. Và đúng như nhận định, sau khi mổ bọ chét, các nhà nghiên cứu thấy có rất nhiều ký sinh trùng gây bệnh chết người có trong những con bọ chét.

Đặt tên mình cho bọ chét, mò, chấy…

TS. Châu bảo, ông nhớ hết đặc điểm của 80 loài ve động vật, 107 loài mò, 74 loài mạt và 34 loài bọ chét… Nghề này giúp ông được đi nhiều nơi để khảo sát từng vùng, tìm hiểu xem con nào gây bệnh, bắt về nghiên cứu để có biện pháp phòng, chống, do vậy ông có điều kiện khám phá cuộc sống xung quanh. Tag: Cong ty diet muoi

Cách đây gần 20 năm, TS. Châu đã tìm ra loài mò mới, và ông đã dùng tên mình để đặt cho những con mò đó để phân biệt. Không chỉ mò, cũng có đến 2 loài rận lạ được ông phát hiện trên những con chim chèo bẻo ở Quy Nhơn, và ông cũng lấy tên mình đặt cho chúng để tiện cho việc nghiên cứu…

Có thể nói, nghề này cho ông nhiều trải nghiệm và kỷ niệm thú vị, thậm chí một nhà nghiên cứu về côn trùng như ông lại giúp được một đôi vợ chồng hàn gắn lại chuyện tình cảm đã đứng bên bờ vực tan vỡ. Chẳng là cách đây một thời gian có đôi vợ chồng trẻ ở Hà Đông, Hà Nội bỗng dưng mắc một căn bệnh rất lạ, đó là bị ngứa vùng kín. Ban ngày thì không sao, nhưng cứ đêm đến là cả hai vợ chồng lại phát ngứa điên dại. Cả hai đã khám khắp nơi mà không ra bệnh gì.

Vì ngứa kéo dài đã khiến họ ức chế và nghi ngờ nhau. Vợ thì cho rằng do chồng đi ngoại tình, bị lây bệnh nên về đổ bệnh cho vợ, và vợ cũng nghĩ ngược lại. Cứ nghi ngờ như vậy kéo dài một thời gian, cho đến một ngày, khi hai vợ chồng đến Viện da liễu khám bệnh, TS. Châu được thông báo và trực tiếp đến bệnh viện lấy mẫu về làm xét nghiệm, nghiên cứu. Khi nhận được thông báo về trường hợp này, ông cũng nghĩ ngay đến khả năng đôi vợ chồng này có thể bị một loại rận bẹn tấn công. Loài này mắt thường không thể nhìn thấy được, nó chỉ mỏng và trong như một lớp da, bám chắc vào phần bẹn của người. Ban ngày nó ngủ, đến đêm nó sẽ dùng những móng sắc của mình bấu chặt vào da thịt gây ngứa ngáy khó chịu.

Sau khi lấy mẫu xét nghiệm và kết quả đúng như ông dự đoán, TS. Châu đã gặp hai vợ chồng để giải thích kỹ về loài rận đó, đồng thời hướng dẫn hai vợ chồng cách xử lý. Hai vợ chồng khi giải quyết được con rận bé nhưng hậu quả lại chẳng hề nhỏ này thì mừng khôn tả và cám ơn TS. Châu hết lời.

TS. Châu cho biết, giờ đây môi trường sống thay đổi, rừng bị chặt phá nhiều nên những loài động vật hoang dã ít đất sinh sống hơn, theo đó những loài ký sinh trùng động vật vì không còn vật chủ nên cũng chết theo. Tuy vậy, những cán bộ nghiên cứu côn trùng như ông và biết bao đồng nghiệp khác vẫn ngày ngày miệt mài nghiên cứu những con vật bé nhỏ để sẵn sàng xử lý mỗi khi nơi nào có thông tin về bệnh mới nổi.

Có thể nói, những nhà nghiên cứu côn trùng như TS. Châu như những chiến sĩ bảo vệ sức khỏe của cộng đồng và giúp cuộc sống của mỗi người dân khỏe mạnh, hạnh phúc hơn hơn…

Nguồn: thegioitiepthi.vn/p/nguoi-dung-ten-minh-dat-ten-cho-bo-chet-21863.html