Mụn cóc (hột cơm) là gì?

Mụn cóc, hay còn gọi là hột cơm, là những u nhỏ lành tính, bề mặt thường sần sùi, gây ra vì vi rút HPV (Human Papilloma Virus). HPV tấn công vào da qua những vết trầy xước bên ngoài.

Nhóm bệnh có khả năng gặp tại mọi lứa tuổi tuy nhiên tỷ lệ mắc ở trẻ sơ sinh tương đối cao hơn do trẻ hiếu động, thường xuyên làm trầy sướt chân tay, hay đi chân không, cắn móng tay, nghịch đất cát, lê la dưới đất - nơi có vi rút HPV.

Nữ làm móng, cắt khóe móng chân, tay, cũng là lý do tạo nên mụn cóc. Hơn thế nữa, người bị suy giảm hệ miễn dịch như khi bị ung thư máu, lymphoma hay nhiễm HIV/AIDs dễ bị mụn cóc và thường lâu khỏi.

Dấu hiệu và dấu hiệu


Mụn cóc thường tạo nên bức rức trên da. Đôi khi mụn cóc tạo nên chảy máu hiện tượng mụn nhận biết tại trên mặt hay đầu. Mụn cóc bàn chân có khả năng gây nên đau và dễ vỡ khi bước đi.

- Mụn cóc bàn chân, vết thương cơ bản là một điểm dầy sừng hình tròn sùi vào sâu, đau nhất là khi vận động hoặc đụng chạm vào, thường đơn độc hoặc có một vài tổn thương đơn lẻ. Đây là loại tổn thương thường gặp.

- Mụn cóc thông thường (common warts) là những cục sẩn cứng nhô trên da, mặt sần sùi, hình tròn, kích thước từ 2 mm đến vài chục milimét, có màu xám. Loại mụn cóc này có thể mọc tại một số vị trí đặc biệt tại dưới lòng bàn chân, dưới móng chân tay, khi chạm vào thường gây đau nhói.

- Mụn cóc filiformes vị trí ưu thế của các hốc tự nhiên (bán niêm mạc) hoặc vùng cổ, khu vực thường mọc râu (tự lây nhiễm vì cạo râu) thường gắn kết với các tổn thương hình bán cầu, bề mặt bóng. Hạt cơm ở tay được gây do HPV2 và HPV1 (13%).

- Mụn cóc phẳng vết thương là những sẩn nhỏ hiếm khi nổi khá cao, màu vàng hoặc màu vàng nhạt, bề mặt bóng, mảnh, thường tập trung thành dải hoặc tạo thành mảng, cảm giác thường hơi ngứa. Mụn cóc này thường lây truyền nhanh nên có vài chục đến hàng trăm cái mọc trên da, có khi mọc thành vệt dài gọi là tình trạng Koebner. Vị trí thường gặp tại lưng bàn tay, cẳng tay, mặt cổ.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Nên gọi chuyên gia nếu bạn thuộc một trong các hiện tượng sau:

Bạn không chắc chắn rằng sự diễn biến của da có phải là mụn cóc hay không. Đối với người trên 60 tuổi và chưa từng bị mụn cóc, nên đi khám bác sĩ để kiểm tra xem hiện tượng nhóm bệnh có phải là ung thư da hay không.

Việc xử lý tại nhà bằng thuốc không kê toa không có hiệu quả sau 2 đến 3 tháng.

Mụn cóc đang diễn biến hoặc lan nhanh mặc dù đang trong giai đoạn chữa trị.

Phát hiện các dấu hiệu của chứng nhiễm trùng tại vi khuẩn, bao gồm đau nhức, sưng, mẫn đỏ, mụn chảy mủ hoặc bị sốt.

Mụn cóc bàn chân trở nên quá đau không thể đi lại được.

Bạn bị tiểu con đường hoặc bệnh động mạch ngoại biên và bị mụn cóc tại cẳng chân hoặc bàn chân.

Bạn mắc chứng mụn cóc tại bộ phận vùng kín nam hay ở xung quanh khu vực hậu môn.

Nguyên do gây ra mụn cóc (hột cơm)

Tất cả mụn cóc có thể lây khi tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân. Hơn thế nữa, bệnh cũng có thể lây qua việc sử dụng chung vật dụng với người có mụn cóc như khăn lau, giầy dép, quần áo. Thông thường phải mất 2 đến 3 tháng sau khi tiếp xúc với người bệnh thì mới thấy có bị lây hay không.

Việc cào và nặn mụn có thể làm lây truyền mụn cóc. Từ vài mụn cóc rất lớn ban đầu (còn được gọi là “mụn cóc mẹ”), chúng lây lan sang những vùng da lân cận hay các vùng da bị tiếp xúc trực tiếp và tạo ra khá nhiều “mụn cóc con” nhỏ li ti. Các mụn con này sẽ phát triển rồi tiếp tục lây truyền theo cấp số nhân.

Khả năng mắc bệnh

Trẻ em có tỷ lệ nhiễm bệnh khá cao hơn người tương đối lớn do trẻ hiếu động, thường xuyên làm trầy xước chân tay, hay đi chân không, cắn móng tay, nghịch đất cát, lê la dưới đất;

Những người có hệ miễn dịch suy yếu, ví dụ như người bị bệnhHIV/AIDS hoặc các người đã cấy ghép nội tạng;

Đi lại bằng chân trần trên các bề mặt ẩm ướt, như là phòng tắm và phòng thay đồ công cộng, hoặc những vùng hồ bơi;

Dùng chung khăn tắm, dao cạo râu, và các đồ dùng cá nhân khác của người bị mụn cóc;

Cắn móng tay hoặc lớp biểu bì;

Việc mang giày chật gây hiện tượng chảy mồ hôi ở chân.

Chữa trị

Hầu hết mụn cóc thông thường tự dứt điểm mà không cần chữa trị, mặc dù phải mất cả năm hoặc 2 năm và có khả năng lại xuất hiện thêm các mụn khác tại bên cạnh.

Một số người nhờ đến chuyên gia để chữa trị mụn cóc vì vì việc chữa ở nhà không thành công và mụn cóc này khiến họ cho rằng bực bội, lây truyền và mất thẩm mỹ.

Bác sĩ sẽ đề nghị một trong số những cách tiếp cận sau căn cứ trên vị trí của mụn cóc, dấu hiệu và sự ưu tiên của bạn. Các biện pháp này thì thường được dùng gắn bó với trị ở nhà như salicylic acid.

Mục đích của việc chữa trị là loại bỏ mụn cóc, kích thích hệ miễn dịch đáp ứng chống lại vi rút hoặc cả hai cách trên. Việc chữa sẽ mất hàng tuần hay hàng tháng. Hơn thế nữa khi khắc phục, mụn cóc có khuynh hướng tái phát và lây nhiễm ra những chỗ khác. Nhìn chung bác sĩ sẽ bắt đầu với những phương pháp ít đau, đặc biệt khi chữa cho em bé.

Thuốc tạo nên bóc tách mạnh sẽ (salicylic acid): thuốc này hoạt động bằng cách loại bỏ các lớp của mụn cóc từng chút một. Khá nhiều nghiên cứu cho biết salicylic acid thì hiệu quả hơn khi kết hợp với đông lạnh.


Đông lạnh: liệu pháp đông lạnh được thực hiện ở cơ sở y tế tức là thoa nito hóa lỏng lên mụn cóc. Cách này hoạt động bằng biện pháp dẫn đến bỏng rộp tại dưới đây và quanh mụn cóc. Sau đó, mô chết sẽ tróc ra trong vòng khoảng một tuần. Biện pháp này cũng kích hoạt hệ miễn dịch chống lại vi rút gây mụn cóc. Bạn cần lặp lại việc điều trị. Tác dụng phụ của phương pháp này là gây ra đau, bỏng rộp và làm thay đổi màu sắc da vùng được điều trị.

Các acid khác: trường hợp salicylic acid hay đông lạnh không hiệu quả, chuyên gia sẽ thử những loại thuốc khác như bichloroacetic hay trichloroacetic acid. Với biện pháp này, đầu tiên bác sĩ sẽ cạo bề mặt của mụn cóc và sau đó dùng tăm gỗ thoa acid lên mụn cóc. Biện pháp điều trị này đòi hỏi phải lặp đi lặp lại mỗi tuần. Tác dụng phụ của nó là nóng và gây nên đau nhói.

Điều trị bằng lazer: Pulsed – dye laser sẽ đốt các mạch máu nhỏ. Cuối cùng những mô bị nhiễm trùng sẽ chết và mụn cóc sẽ xẹp xuống. Bằng chứng để chứng tỏ phương pháp này hiệu quả vẫn còn hạn chế, và nó có khả năng gây đau và để lại sẹo.

Thuốc thay thế

Một số kỹ thuật điều trị khác thì thành công tại một số người, nhưng không có bằng chứng chứng minh chúng thành công hơn thuốc đặc điều trị và cách đông lạnh:

Kẽm: nó có tại dạng thuốc mỡ để bạn thoa lên mụn cóc hay ở dạng viên uống. Dạng uống thì nhất là thành công tại các người thiếu kẽm.

Nitrate bạc: nó có tại dạng dung dịch hoặc thuốc mỡ để thoa lên mụn cóc.

Khói: một vài người cho nhận thấy thành công với việc trị mụn cóc bằng một cái “ hộp khói” , khói tại đốt lá từ một loại cây điển hình có tên là Populus euphratica.

Thay đổi lối sống và kỹ thuật tự chữa bệnh

Việc trị ở nhà thường thành công trong việc loại bỏ mụn cóc. Phần lớn người đã loại bỏ mụn cóc bằng cách:

Dùng thuốc làm bong tróc: các sản phẩm chữa mụn cóc không cần kê đơn như salicylic acid thì bày bán dưới dạng chất lỏng hay miếng dán. Đối với mụn cóc thông thường, tìm dung dịch chứa 17% salicylic acid hay miếng dán thì 15%. Những sản phẩm này đòi hỏi phải sử dụng hằng ngày, thường xuyên trong một vài tuần. Để có kết quả tốt nhất, hãy ngâm mụn cóc trong nước ấm từ 10 tới 20 phút trước khi thoa thuốc. Lấy da chết ra bằng cây dũa hay đá mài da trong thời kỳ chữa.

Đông lạnh: một số sản phẩm nito hóa lỏng bán sẵn mà không cần kê đơn ở dạng lỏng hoặc dạng xịt. Theo cảnh báo từ Food and Drug Administration thì một số dụng cụ lấy mụn cóc dễ bén lửa, không nên dùng quanh lửa, nguồn nhiệt (như bàn ủi) và thuốc đang hút.

Băng dán: dán mụn cóc bằng băng dán bạc từ sáu ngày. Sau đó ngâm nó trong nước và lấy mô chết bằng cây dũa hay đá mài da. Loại bỏ phần mụn cóc lộ ra từ khoảng 12 giờ và sau đó lặp lại quá trình trên cho đến khi tận gốc hẳn.

Kết quả nghiên cứu cho hiểu thành công của băng dán trong việc loại bỏ mụn cóc, kể cả khi sử dụng một mình hay kết hợp với các phương pháp khác.